Hasło „smog” powraca zwykle w okresie zimowym i rozpętuje ogólnonarodowy spór o to, kto jest winny – mieszkańcy, którzy z oszczędności nie wymieniają pieców na nowe i palą w nich nieodpowiednimi materiałami, kierowcy uparcie poruszający się własnym autami, a nie komunikacją miejską, czy też może rząd – bo nic z tym nie robi? Dyskusja na temat zanieczyszczenia jest niesamowicie potrzebna! Zanim jednak postanowimy zmierzyć się z zagrożeniem, poznajmy bliżej jego specyfikę.

Czym jest smog?

Smog nie jest „zwykłym” zanieczyszczeniem powietrza. Jego niechlubna wyjątkowość polega na tym, że bezpośrednimi autorami skażenia jesteśmy… my sami! Przesadne i bezrefleksyjne korzystanie z własnych aut zamiast z komunikacji miejskiej to jeden z głównych grzechów mieszkańców dużych aglomeracji miejskich. Większym zagrożeniem jest jednak sezon grzewczy, a dokładniej rzecz biorąc fakt, że wiele osób wciąż korzysta z przestarzałych instalacji grzewczych lub nie decyduje się na zakup odpowiednich środków opałowych.

Smog – czyli właściwie co?

Ta trująca chmura gazów i pyłów składa się z rozmaitych związków, których nazwy zdecydowanie bardziej pasują do laboratorium chemicznego, niż wdychanego przez nas powietrza! Tlenki siarki, azotu, cząsteczki PM2,5 i PM10, benzen ołów – analiza tego, co codziennie wprowadzamy do swoich płuc może przyprawiać o ciarki! Co więcej Polska znajduje się w czołówce krajów borykających się z tym problemem, a z sezonu na sezon sytuacja staje się coraz gorsza. Badania przeprowadzone przez Światową Organizację Zdrowia dowiodły, że co roku aż 6,5 miliona osób na całym świecie ponosi przedwczesną śmierć w wyniku zanieczyszczenia powietrza. W Polsce jest to blisko 50 tysięcy osób w ciągu dwunastu miesięcy. Oznacza to, że na skutek wyniszczającego działania smogu rocznie umiera przeciętnej wielkości miasto.

Smog – pył w powietrzu

Największe zagrożenie dla ludzkiego układu oddechowego stanowi drobny pył o średnicy nie przekraczającej 2,5 mikrometra (czyli tysięcznej części milimetra). Tę grupę określa się mianem PM2,5, a należą do niej związki siarki i azotu, amoniak czy metale ciężkie. Jest to tak zwany pył drobny. Drugim – jednak nie mniej groźnym – rodzajem pyłu zawieszonego jest PM10. Stanowi on mieszankę substancji organicznych i nieorganicznych, i zawiera toksyczne związki, jak na przykład wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne – benzo(a)pireny, metale ciężkie, furany czy dioksyny.

Informacje na temat smogu – oręż Polaków w walce z zanieczyszczeniem

Chociaż zagrożenie smogiem wciąż się nasila, rośnie również świadomość Polaków. Coraz więcej z nas – zwłaszcza w dużych miastach – decyduje się na zakup maseczki antysmogowej i nosi ją bez skrępowania. Rośnie również liczba inicjatyw przeciwdziałających smogowi, jak i grono osób aktywnie w nich uczestniczących. Wciąż jednak wiele się musi zmienić! Jak pokazują badania – jedna piąta Polaków uważa spalanie śmieci za zachowanie nie tylko uzasadnione ekonomicznie, lecz również proekologiczne!

Walka ze smogiem – inicjatywy rządowe

Przyparci do muru i zmuszeni do działania decydenci nie mieli innego wyjścia, jak tylko zacząć reagować na to – na pierwszy rzut oka niewidoczne – zagrożenie. Chociaż Kraków oferuje swoim mieszkańcom bezpłatną wymianę węglowych pieców na te elektryczne, olejowe lub gazowe i od 1 września 2019 roku całkowicie zakazuje palenia węglem czy drewnem, w jego ślady idzie niewiele miast. Ba! Nawet mieszkańcy często nie chcą się zgodzić na darmową pomoc. Rozwiązanie znalazł Poznań, który od wielu lat konsekwentnie przyłącza kolejne budynki do sieci ciepłowniczej. Wiele miast wyznacza również progi zanieczyszczenia, po przekroczeniu których komunikacja miejska staje się darmowa – oczywiście wyłącznie dla posiadaczy ważnych dowodów rejestracyjnych.

Skuteczna walka ze smogiem? Jedynie na własną rękę

Prawda jest jednak taka, że dotychczasowe działania organizacji rządowych mają znikomy wpływ (jeśli w ogóle jakikolwiek) na życie przeciętnego mieszkańca aglomeracji miejskiej. Niestety, większość z nas musi samodzielnie podejmować walkę ze smogiem. Maski antysmogowe przestały już wzbudzać sensację na ulicy, pojawiły się również kolejne ich odmiany – na przykład modele przeznaczone dla osób uprawiających sporty na wolnym powietrzu. Szczególnym zainteresowaniem warto obdarzyć domowe oczyszczacze powietrza, które niewielkim kosztem pozwalają usunąć z powietrza szkodliwe cząsteczki. Urządzenia te można umieścić zarówno w domu, jak i w biurze. Warto zwrócić uwagę, by oczyszczacz (modelowym przykładem będzie tutaj chociażby Air Drekker) eliminował zarówno cząsteczki PM2,5, jak i PM10 – część z nich jest bowiem skuteczna wyłącznie w zakresie walki z jednym rodzajem.